« vorige bladzijde | » Afdeling Filosofie
Theologische opleiding
2009 - 2010
» Algemeen schema 3-jarige cyclus
» Algemene Sacramentleer
» Nieuwe testament - Synoptische evangeliën
» Bijbels Hebreeuws II
» Oud Testament - De profeten
» Spiritualiteit
» Dogmatiek - Godsleer (Triniteit)
» Pastoraal bij de jeugd.
» Kerkgeschiedenis - Oudheid en Middeleeuwen
» Kerkrecht
» Moraaltheologie
» Lesrooster
De theologische vorming duurt vier jaar en bestaat uit een driejarige cyclus en een pastoraal jaar. Aan de studenten van de driejarige cyclus worden in zes semesters de verschillende theologische vakken gegeven.
Zo komen ze in contact met de verschillende aspecten van de geloofstraditie. In de lessen exegese bestudeert men de H. Schrift. Men leert er op een gelovige en tegelijk literair-kritische manier de bijbel lezen en verstaan. Er worden ook lessen Grieks en Hebreeuws gegeven om zo toegang te krijgen tot de oorspronkelijke bijbelteksten. Men bespreekt de geloofsinhoud in het vak dogmatiek, dat handelt over het geloof in God, Vader, Zoon en Geest, over de persoon van Jezus Christus, de betekenis van schepping en verlossing. Over de kerk wordt nagedacht in de cursus ecclesiologie. Ook aan de sacramenten wordt in het lesprogramma uitvoerig aandacht besteed.
De moraaltheologie behandelt fundamentele en speciale ethische vraagstukken. De geschiedenis van het kerkelijke leven en de kerkelijke instellingen wordt bestudeerd in de cursus kerkgeschiedenis.
De kerk heeft als instelling haar eigen wetboek, dat voorgesteld wordt in de cursus kerkelijk recht.
Ook het liturgisch leven in de kerk komt in de lessen liturgie aan bod. De cursus pastoraaltheologie handelt over pastoraal bij de jeugd, op de parochie en in groepen, verenigingen en organisaties.
ALGEMENE SACRAMENTENLEER
prof. Koen Vanhoutte (code: T1 - € 50,00)
maandag van 9.00 tot 9.50 uur
De cursus vertrekt van een verkenning van de recente ontwikkelingen binnen de sacramentologie.
Daarop volgt een antropologische studie waarin de betekenis van symboliek en ritueel uitvoerig ter sprake komen.
Verder wordt aandacht besteed aan een christologische benadering waarin Christus als sacrament van Godsontmoeting centraal staat.
Daarbij sluit een ecclesiologische benadering (kerk als sacrament) aan, met bijzondere aandacht voor de rol van de heilige Geest in het sacramentele leven van de kerk.
Klassieke vragen in verband met instelling, werkzaamheid en aantal van de sacramenten zitten verwerkt in de verschillende hoofdstukken.
De cursus bevat ook een korte kennismaking met de zeven sacramenten en eindigt met de behandeling van de belangrijkste vragen uit de huidige sacramentenpastoraal.
NIEUW TESTAMENT - De synoptische evangeliën
prof. Marc Steen (code: T2 - € 100,00)
maandag van 10.00 tot 11.50 uur
Deze cursus biedt een bespreking van de evangeliën van Marcus, Mattëüs en Lucas, die een heel eigen onderlinge relatie vertonen. We proberen vooral de eigenheid van deze drie evangeliën te karakteriseren, met aandacht voor hun specifieke ontstaansgeschiedenis en achtergronden, hun manier van redigeren en hun theologische boodschap. Daarna houden we een bespreking van verschillende teksten die we onderbrengen in vier thema's: de kindheidsevangelies, de bergrede, wonderverhalen, passie- en verrijzenisverhalen.
Naast het bieden van exegetisch commentaar wordt telkens ook ingegaan op de theologische problematiek en inhoud die deze teksten bevatten.
BIJBELS HEBREEUWS - Deel 2
prof. Noël Bonte (code: T3 - € 50,00)
maandag van 17.45 uur tot 18.35 uur
Deze cursus veronderstelt dat men het eerste jaar gevolgd heeft. Als handboeken gebruiken we het leerboek Introduction to Biblical Hebrew (van Thomas O. Lambdin) en de grammatica van het bijbels Hebreeuws (van J.P. Lettinga). Wekelijkse oefeningen helpen bij het aanleren.
De bedoeling is op het einde van het tweede jaar het boek Genesis vlot te kunnen lezen en vertalen.
OUD TESTAMENT: de profeten
prof. Noël Bonte (code: T4 - € 100,00)
dinsdag van 10.00 tot 11.50 uur
De profetische literatuur is een van de drie grote pijlers van het Oude Testament en vormt een hoogtepunt in de geschiedenis van het bijbelse Israël. Deze teksten die zo oud zijn, blijven sterk inspireren. De cursus over de profeten begint met een algemene inleiding. We gaan o.a. in op het ontstaan van het profetisme in Israël en de evolutie ervan. Na de inleiding lezen we bekende en minder bekende profeten.
Achtereenvolgens komen aan bod: Elia, Amos, Hosea, Jesaja, Jeremia, Ezechiël, Deutero-Jesaja, Jona en Daniël.
Telkens is er aandacht voor de historische context waarbinnen de profeet optreedt en voor zijn specifieke boodschap daarbinnen.
Gaandeweg wordt duidelijk dat profeten een hele evolutie hebben meegemaakt in denken en spreken. Deze evolutie weerspiegelt een verandering van godsbeelden.
De cursus profeten is meteen een springplank om aan bijbelse theologie te doen.
SACRAMENTENLEER - Initiatiesacramenten
prof. Stefaan Franco (code: T5 - € 100,00)
woensdag van 9.00 tot 10.50 uur
De initiatiesacramenten - doopsel, vormsel en eucharistie - vormen de grondslag van het christelijke leven.
Wat het doopsel betreft onderzoeken we de bijbelse achtergrond, de theologische betekenis,
de vroegere en actuele liturgische vormgeving. Naast de kinderdoop is er ook aandacht
voor het doopsel op schoolleeftijd en het doopsel van volwassenen. Voor de studie van het vormselsacrament
wordt gekozen voor een liturgiehistorische invalshoek. We volgen de ontwikkelingen van de vormselliturgie
doorheen de kerkgeschiedenis, maar vooral vanaf Vaticanum II. Tenslotte staan we stil bij de theologie van de eucharistie
met bijzondere aandacht voor thema's als gedachtenismaal, offer en tegenwoordigheid.
Voor de liturgie van de eucharistie wordt verwezen naar een afzonderlijke cursus.
Spiritualiteit
prof. Geert Morlion (code: T6 - € 50,00)
1ste semester: donderdag van 10.00 tot 11.50 uur
De cursus begint met een lectuur van de Kloosterregel van Benedictus van Nursia (480-547). Met deze Kloosterregel heeft Benedictus aan het Westerse monnikenwezen zijn eigenlijke vorm gegeven; niet voor niets wordt Benedictus de patroon van Europa genoemd. Tijdens de eerste zes lessen worden stukken uit de regel gelezen en becommentarieerd.
De tweede reeks van zes lessen wil een historisch overzicht aanreiken van de christelijke spiritualiteit. Dit jaar behandelen we achtereenvolgens de na-apostolische generaties: de Griekse en Latijnse Vaders; het monnikenwezen in Oost en West; de spiritualiteit tijdens de Karolingische periode; de Hervormingsbewegingen tijdens de 10de en de 11de eeuw; de Bedelorden en Lekenbewegingen in de 13de eeuw; de Rijnlandse en Vlaamse Mystiek in de 14de en de 15de eeuw; we onderbreken dit overzicht na de Moderne Devotie.
P.S.: bij deze lessenreeks hoort een lectuuropdracht; de studenten kiezen - in overleg met de docent - een boek van of over een belangrijke figuur uit deze periode van de kerkgeschiedenis.
DOGMATIEK - Godsleer (Triniteit)
prof. Stefaan Franco (code: T7 - € 100,00)
dinsdag van 9.00 tot 9.50 uur
woensdag van 11.00 tot 11.50 uur
Wat zeggen wij, christenen, als wij 'God' zeggen? Wat kùnnen we over God zeggen - en wat niet?
Kunnen wij God 'kennen' vanuit onze ervaring en ons eigen nadenken? Heeft het zin het bestaan van God te willen 'bewijzen'?
Of moeten we het houden bij 'sporen naar God'? Wat vertelt de Schrift over God?
Hoe komt God ter sprake in onze huidige samenleving die getypeerd wordt als postmodern en geseculariseerd?
Deze en vele andere vragen komen aan bod in de cursus Godsleer. In een eerste deel wordt de godsvraag uitgebreid behandeld.
Aandacht gaat ook naar de mogelijkheden van onze taal om God ter sprake te brengen. Daarna slaan we de bijbel open.
De godsopenbaring begint vanaf de eerste bladzijde van de Schrift en vindt haar hoogtepunt in Jezus Christus.
In het derde en laatste deel gaat het over de triniteitsleer: waarom spreken wij over God als Vader, Zoon en Geest?
PASTORAALTHEOLOGIE Pastoraal bij de jeugd.
Geloven wij nog in jongeren?
prof. Geert Morlion (code: T8 - € 50,00)
2de semester: donderdag van 10.00 tot 11.50 uur
De cursus 'Pastoraal bij de jeugd' vertrekt vanuit een aantal courante benaderingen van het begrip 'jeugd'. Hoe wordt vandaag wetenschappelijk nagedacht over 'jeugd'? Vanuit deze begripsomschrijving kunnen we de jongeren situeren binnen de ruimere maatschappelijke context. Wat zijn jongerenculturen en hoe lang gaan ze mee?
Een tweede deel wil de vraag stellen 'jeugd en pastoraal'. We starten vanuit een schets van feitelijke gegevens i.v.m. het geloven van jongeren: geloofsontwikkeling, kerkverbondenheid. Hoe kan de Kerk zich pastoraal opstellen t.a.v. jongeren? Hoe verloopt geloofscommunicatie? Moet de jeugdpastor werkelijk kiezen tussen laagdrempelige initiatieven en een geprofileerd aanbod?
We verkennen ten derde de drie milieus waar jongeren in leven: het gezin, de school en de wereld van de vrije tijd. Telkens gaan we na welke pastorale kansen er te vinden zijn, en hoe binnen ons bisdom hierop ingespeeld wordt. Welke pastorale kansen vinden we in de katholieke school, in de huiskerk, in de katholieke jeugdbeweging?
P.S.: bij de lessen hoort ook een lectuuropdracht; deze wordt bij het begin van de cursus toegelicht.
KERKGESCHIEDENIS - Oudheid en Middeleeuwen
prof. Kurt Priem (code: T9 - € 100,00)
vrijdag van 9.00 tot 10.50 uur
Tijdens dit academiejaar komen zowel de christelijke oudheid (eerste semester) als de middeleeuwen (tweede semester) aan bod. In beide perioden bestuderen we de ontwikkeling van de kerkelijke structuren (pausdom, concilies, bisdommen, parochies), de theologie en de spiritualiteit (apologeten, kerkvaders, Moderne Devotie en humanisme) en het religieuze leven (eremieten, kloosterwezen). Ook gaan we in op de verhouding tussen Kerk en jodendom (jodenchristenen, anti-judaïsme) en tussen Kerk en staat (christenvervolging, investituurstrijd).
Tenslotte staan we stil bij de breuk tussen westers en oosterse christenheid."
KERKELIJK RECHT
prof. Patrick Degrieck (code: T10 - € 50,00)
vrijdag van 11.00 tot 11.50 uur
De cursus van dit academiejaar maakt deel uit van een cyclus van drie jaar. Het grote thema vormt de studie van het wetboek betreffende het Volk Gods, met de rechten en de plichten van alle gelovigen en van de gewijden in het bijzonder. Daar sluit bij aan het verenigingsrecht. Verder staan we stil bij de initiatiesacramenten: doopsel, vormsel, eucharistie en bij de het biechtsacrament en de ziekenzalving.
We eindigen met drie specifieke thema's: religieuzenrecht, tijdelijke goederen in de kerk en strafrecht
MORAALTHEOLOGIE
prof. Philippe Hallein (code: T11 - € 100,00)
vrijdag van 15.30 tot 17.20 uur
De cursus moraaltheologie is in het academiejaar 2009-2010 gewijd aan de deeldomeinen bio-ethiek en sociale ethiek. Naast de meer informatiegevende lessen, worden er ook enkele werkcolleges voorzien.
Bio-ethiek (eerste semester)
In de deelcursus bio-ethiek gaan we nader in op vragen betreffende geneeskunde en moraaltheologie. Daarbij concentreren we ons op de vraagstukken betreffende de menselijke persoon, de keuze voor het leven, de zieke mens in zijn context, abortus, euthanasie, … We bespreken in het bijzonder de encycliek Evangelium vitae (1995) van paus Johannes-Paulus II en de instructie Dignitas personae (2008) van de "Pauselijke raad voor het Leven".
Rechtvaardigheid en sociale leer van de kerk (tweede semester)
In de deelcursus sociale ethiek gaan we nader in op sociale vraagstukken en hoe de Kerk omgaat met armoede, kapitaal, arbeid, solidariteit, … We bestuderen in het bijzonder het pauselijk document Rerum novarum (1891) en de gevolgen van dit document tot in de huidige maatschappij. We zullen daarbij het "Compendium van de Sociale leer van de kerk" (2004) van de "Pauselijke Raad voor Rechtvaardigheid en vrede" als referentiekader gebruiken. Een bespreking van de nieuwe encycliek van paus Benedictus XVI, die eind juni 2009 verschijnt, zal daarbij niet ontbreken.
grootseminarie.brugge@kerknet.be